Door de bomen het bos niet meer zien. Coachees hebben soms het gevoel dat er zo’n grote, onoverzichtelijke hoeveelheid grote en kleine issues speelt dat ze niet weten waar ze moeten beginnen. Ze zijn het overzicht kwijt. Wat zijn hoofd- en wat zijn bijzaken? Wat moet eerst en wat kan nog even wachten? Vervolgens treedt er een soort verlamming op waardoor er niets verandert, terwijl dat toch wel nodig is, vinden ze zelf.
Iets dergelijks ervaar ik momenteel met de verhuizing. Sinds een paar dagen staat onze boerderij vol met dozen, die moeten worden uitgepakt. Ik heb gemerkt dat er verschillende soorten dozen zijn. Allereerst de makkelijke dozen, bijvoorbeeld met boeken of flessen wijn. Dat is slechts een kwestie van ze in de kast en in het rek zetten, al of niet in een bepaalde volgorde. De meeste dozen zijn wat moeilijker. Zodra ik zo’n doos open heb ik de neiging hem meteen weer dicht te doen. De inhoud is onbestemd; wat is het? Waar is het voor? Ik herken het niet. Natuurlijk zijn we te laat met inpakken begonnen en hebben we de laatste twee dagen voordat de verhuiswagens kwamen lukraak spullen in dozen gegooid. We hadden ook veel meer weg willen gooien.
Maar nu zitten we dus in het nieuwe huis met al die spullen, en als ik er naar kijk weet ik niet waar ik moet beginnen. De makkelijke dozen zijn inmiddels wel uitgepakt en opgeborgen. Onder de moeilijke bevinden zich tientallen dozen met snoeren en kabels en stekkers. Mijn man is geen klusser, waarom dan al die snoeren? En dozen vol cd’s, zelfs cassettebandjes? Er mag absoluut niks weggegooid, en ze vormen inmiddels een aparte stapel waar ik met een grote boog omheen loop. Het zijn ‘dozen van anderen’ waar ik -gelukkig- niets mee hoef. Ze staan hooguit in de weg.
Dan zijn er de ‘dozen van vroeger’. Die bevatten hele oude spullen zoals dagboeken, diploma’s, studieboeken en verslagen van opleidingen uit een ver verleden. Daar heeft in de laatste dertig jaar niemand naar gekeken maar weggooien is ook zo wat; dat is alsof je een stuk van je leven weggooit. Toch maar naar zolder, met verhuisdoos en al.
De al eerder genoemde moeilijke dozen bevatten van alles wat. Een gloeilamp (waarvan? Waar opbergen?), een zeepbakje (eerst in de afwasmachine, en dan?), een paar pakken koffie (waarom zoveel in voorraad, maar ik weet gelukkig wel waar ze moeten), een paar ingepakte glazen (het glazenkastje is al vol!), een paar boeken (van wie?), touw, knijpers, pennen (in elke doos pennen) etc. etc.

Vier dagen na de verhuizing hebben we het stadium bereikt dat we dezelfde spullen drie keer gevonden en weer kwijtgeraakt zijn omdat we zijn vergeten waar we ze opgeborgen hebben.

In zo’n geval van door de dozen de boerderij niet meer zie laat ik de coachee zich voorstellen welke stapel dozen hij/zij heeft staan. En welke mag als eerste open? Meestal zijn de makkelijke dozen als eerste aan de beurt. Problemen of klachten die duidelijk zijn, waar al een aardig zicht op is en/of deels opgelost. Het herkennen van de dozen die niet van jou zijn maar van anderen is een kunst. Als het lukt is het vaak een opluchting: niet van mij..Dozen van vroeger zijn een aparte categorie. Soms verbaas ik me erover hoeveel dozen van vroeger mensen met zich meezeulen. Ze zijn al hun hele leven bezig in het reine te komen met de tikken die ze in hun jeugd hebben opgelopen, oude pijn of de verwachtingen van hun ouders of andere belangrijke personen. Je kunt ze op zolder zetten en min of meer vergeten of je kunt ze open maken en de inhoud eens goed bekijken, voelen wat er te voelen is en er lessen uit trekken voor je huidige leven.
De moeilijke dozen komen meestal het laatste aan de orde. Daar zitten de ingrediënten voor angst, onzekerheid, verwarring, onbekendheid, loslaten van controle en al die dingen die we liever niet onder ogen zien. Toch kan het geen kwaad eens rustig door de inhoud te struinen, te onderzoeken en te ontdekken. De doos kan ook weer dicht als je er genoeg van hebt.

Wat ik maar wil zeggen: je hoeft niet meteen de hele stapel open te maken of aan te pakken. Doe kleine stapjes, maak er een spannende ontdekkingsreis van. En als je het eng of lastig vindt…zoek een coach die een stukje met je mee loopt en je helpt met uitpakken en uitzoeken. Zodat je weer ruimte en overzicht ervaart, én de nodige stappen gaat zetten voor verandering.